“Альпийн нурууны салалт”өгүүллэг

Альпийн нурууны салалт (An Alpine Divorce) Зохиолч: Роберт Барр (1893) Зарим хүмүүсийн зан араншинд завсрын өнгө гэж үгүй; тэдний дотор зөвхөн цэвэр, тод үндсэн өнгөнүүд л оршдог. Жон Бодман бол амьдралын аливаа зүйлд үргэлж нэг туйлас нөгөө туйл руу туйлширч явдаг тийм л хүн байв. Хэрэв тэр гэрлээгүй байсан бол энэ нь магадгүй тийм ч том асуудал биш байх байсан биз… Гэрлэлт гэдэг хамгийн сайнаараа бол ердөө л харилцан буулт хийх урлаг юм. Гэтэл хэзээ ч, юун дээр ч буулт хийж сураагүй, зөрүүд зантай хоёр хүн нэг гэрт орчихвол тэнд том асуудал үүсдэг хуультай. Тэдний хамтын амьдрал эхний өдрөөсөө л аз жаргалгүй, бие биедээ гомдсон гомдлоор дүүрэн байлаа. Тэр үеийн Английн хууль систем нь хүмүүсийг хоорондоо таарч тохирохгүй гэсэн шалтгаанаар зүгээр л салчихыг зөвшөөрдөггүй, салалтын эсрэг маш хатуу дүрмүүдтэй байв. Тиймээс Жон болон түүний эхнэр хоёр хайргүй, хүйтэн гэрлэлтийн гинжинд хамтдаа насаараа цоожлогдсон хэрэг. Бодманы гэр бүлийн бие биеэ үл таашаах байдал нь маш богино хугацаанд аймшигт үзөн ядалт болон хувирлаа. Тэдний дундах үзөн ядалт хязгаартаа тулсан тул Жон эцэст нь нэгэн аймшигтай шийдвэрт хүрэв. Тэрээр эхнэрээ алахаар шийджээ. Тэгээд үүнийгээ “санамсаргүй осол” болгож харагдуулахын тулд Швейцарийн Альпийн нуруу руу тусгай аялал төлөвлөсөн байна. Жон эхнэрийгөө энэ аялалд дагуулж явахад маш хялбар байлаа. Учир нь эхнэр нь нөхрөө өөрийг нь ямар их үзөн яддагийг сайн мэддэг байсан бөгөөд нөхрийнхөө уурыг улам их хүргэж, илүү их зовоохын тулд түүнтэй аль болох их цагийг хамт өнгөрүүлэхийг хичээдэг байв. Тэд Альпийн нуруун дахь уулын жижиг зочид буудалд ирж буув. Буудлын тагтан дээрээс цас малгайлсан уулын оргилууд, мөсөн голууд үнэхээр гайхалтай харагдана. Ойр хавьд нь янз бүрийн аюултай, хавцлын ирмэгээр явдаг явган аяллын жимүүд олон байлаа. Жон энэ хавийг маш сайн мэддэг байв. Залуу, жаргалтай байхдаа тэр энд ирж байсан юм. Одоо түүний толгойд аллагын тухай бодол орж ирснээс хойш, буудлаас хоёр милийн зайд орших нэгэн өвөрмөц цэг түүнийг өдөр шөнөгүй дагах болов. Тэр бол эргэн тойрныг бүхэлд нь тольдон харж болох, ирмэгийг нь хуучирч нурсан намхан чулуун ханаар л хамгаалсан уулын өндөр хавцал байлаа. Нутгийнхан үүнийг “Дүүжлэгдсэн хавцал” (The Hanging Outlook) гэж нэрлэдэг аж. Нэгэн өглөө Жон үүрийн дөрвөн цагт босэж, буудлынхны нүдэнд өртөлгүй чимээгүйхэн гарч, өнөөх хавцал руу явав. Түүний ой санамж үнэхээр сайн байжээ. “Яг мөн, яг тохирох газар байна” гэж тэр өөртөө шивнэлээ. Хавцлын ард босох уулс нь маш зэрлэг, эгц цавчим бөгөөд ойр хавьд амьдардаг ганц ч хүн байхгүй тул хэн ч тэднийг харах боломжгүй. Алс хол харагдах зочид буудал хүртэл уулын аварга хадны цаагуур нуугдчихдаг байв. Хэд хоногийн дараа, тэд яг тэр хавцлын ирмэг рүү алхаж явлаа. Жоны зүрх цээжиндээ хүчтэй цохилно. Тэрээр урагш алхах эхнэр рүүгээ харж, яг одоо л эхнэрээ энэ аймшигт ангал руу түлхэж, үүнийг ердөө аяллын үеэр гарсан харамсалтай “санамсаргүй осол” болгож хувиргахаар гарнаа чанга атгав. “Үгүй” гэж Жон хариулав. “За за, маш сайн байна” гэж эхнэр нь өнөөх л хүйтэн, хатуу өнгөөрөө хариуллаа. “Би чамд зүгээр л нэг боломж олгож байсан юм. Үүнийг санаж яваарай”. Нөхөр нь түүн рүү сэжиглэнгүй харав. “Чи юу гэсэн үг вэ?” гэж тэр асуув. “Надад чамаас авах ямар ч боломж, ямар ч зүйл хэрэггүй. Эр хүн үзөн яддаг хүнээсээ юуг ч хүлээж авдаггүй юм. Миний чамд хандах хандлага чамд нууц биш байх гэж бодож байна. Бид хоёр бие биетэйгээ гинжлэгдчихсэн, чи энэ гинжийг үнэхээр тэвчих аргагүй болгохын тулд чадах бүхнээ хийсэн”. “Тийм ээ” гэж эхнэр нь харцаа газар унагаж хариулаад, “Бид гинжлэгдчихсэн… бид хамтдаа гинжлэгдчихсэн!” гэв. Тэд хавцлын ирмэг рүү сүүлчийн цөөн хэдэн алхмыг хийх зуураа тэрээр энэ үгийг аяархан шивнэсээр байлаа. Жон нурж буй чулуун ханан дээр суув. Эхнэр нь уулын таягаа хадан дээр тавьчихаад, хоёр гараа барьж тавин, маш их сандарсан байдалтай нааш цааш алхаж эхлэв. Аймшигт мөч ойртох тусам Жоны амьсгал давхцаж байлаа. “Чи чинь яагаад яг л торны цаана байгаа зэрлэг амьтан шиг нааш цааш алхаад байгаа юм бэ?” гэж тэр хашхирлаа… Альпийн нурууны салалт (Төгсгөл хэсэг) Эхнэр нь нааш цааш алхахаа гэнэт болив. Тэрээр Жоны яг өөдөөс нь харан зогсоод, нөхрийнхөө нүд рүү цоо ширтлээ. Түүний харцанд урьд өмнө хэзээ ч үзэгдэж байгаагүй тийм хүйтэн, аймшигтай шийдэмгий чанар тодорч байв. “Би яагаад нааш цааш алхаад байгаагаа чамд хэлэх үү, Жон?” гэж тэр маш намуухан хэлснээ, “Учир нь би чамайг яг одоо юу хийх гэж байгааг чинь мэдэж байна. Чи намайг энэ хавцал руу түлхэж алах гэж байгаа, тийм үү?” гэлээ. Жон Бодман хөшиж орхив. Зүрх нь цээжиндээ золтой л зогсчихсонгүй. Төлөвлөгөөг нь эхнэр нь яаж мэдсэн байж таарах вэ? Тэрээр өөрийгөө барьж, инээд хүрэм жүжиг тавихыг хичээсэн ч царай нь хэдийнээ цав цагаан болсон байлаа. “Чи чинь юу яриад байгаа юм бэ? Чи галзуураа юу?” гэж Жон арайхийн хэлэв. “Үгүй ээ, би галзуураагүй” гэж эхнэр нь тайван хариулаад, халааснаасаа жижигхэн хуудас цаас гаргаж ирэв. “Чи миний занг мэднэ, би чамайг ч маш сайн мэднэ. Чамайг Швейцарь руу аялъя гэж хэлэхэд л би чиний дотор ямар хар санаа агуулагдаж байгааг гадарласан. Хэдэн өдрийн өмнө чиний өрөөндөө ганцаараа юу хийж, юу төлөвлөж байгааг чинь би хаалганы завсраар харсан юм. Тэгээд би өөрийнхөө өмгөөлөгч рүү бүх үнэнийг бичсэн захидал илгээсэн” гэв. Жоны амьсгал давхцаж, хавцлын ирмэг дээрээс эхнэр рүүгээ ухасхийх гэсэн боловч эхнэрийнх нь хэлсэн дараагийн үг түүнийг яг л аянгад цохиулсан мэт зогсоолоо. “Тэр захидалд юу байгааг чи мэдэх үү?” гэж эхнэр нь егөөтэй инээмсэглэн асуугаад, “Би захидалдаа: ‘Миний нөхөр Жон Бодман намайг Швейцарийн Альпийн нуруунд аваачиж, Дүүжлэгдсэн хавцал дээрээс түлхэж, санамсаргүй осол болгож алахаар бэлдэж байна. Хэрэв намайг тэндээс унаж үхсэн гэх мэдээ ирвэл, энэ нь хэзээ ч осол биш. Миний нөхөр намайг алсан байх болно’ гэж бичсэн. Тэр захидал одоо Лондонд байгаа миний өмгөөлөгчийн сейфэнд хадгалагдаж буй” гэлээ. Жон ухаан балартах шиг болов. Эхнэрээ түлхчихвэл тэр шууд л дүүжлүүрийн тавцан руу явах нь тодорхой болжээ. Эхнэрээ амьд үлдээвэл энэ насаараа түүний занга, басамжлал дунд там шиг амьдрах ёстой болно. Тэрээр яахаа мэдэхгүй ухаан алдахын даваан дээр байтал эхнэр нь дахин нэг алхам урагшилж, хавцлын яг ирмэг дээр гарч зогсов. “Би энэ насандаа чамайг хангалттай үзөн ядлаа, Жон. Чиний тэр бардам занг хугалж, чамайг үхэхээс ч дор тамлах ганцхан арга надад байна” гэж эхнэр нь хэлэв. “Үгүй… Битгий!” гэж Жон хашхирлаа. Тэр эхнэрийнхээ юу хийх гэж байгааг…