Ээж ээ, та намайг хүлээгээрэй

Ээж ээ, та намайг хүлээгээрэй — Ээж ээ, би удахгүй ирнэ. Энэ үгийг хүү нь ээждээ хамгийн сүүлд хэлсэн юм. Ээж нь орныхоо хажууд суугаад, цонхоор гадагш харж байлаа. — Хэзээ ирэх вэ, хүү минь? — Удахгүй ээ. Ажил бүтчихээр шууд ирнэ. — Тэгвэл би чамайг хүлээнэ. Хүү инээмсэглээд ээжийнхээ духан дээр үнсэв. — Та намайг хүлээгээрэй. Тэр хаалгаар гарав. Ээж нь цонхны дэргэд очиж, хүүгээ гудамжны үзүүрт алга болтол нь харж зогслоо. Хүүгийн ажил хотод байлаа. Ээж нь хөдөөний жижигхэн байшинд ганцаараа үлдэв. Эхний хэдэн өдөр хүү өдөр бүр утасддаг байлаа. — Ээж ээ, сайн уу? — Сайн, сайн. Чи өөрөө сайн уу? — Сайн. — Хоолоо идэж байгаа биз? — Идэж байгаа. — Даарч байна уу? — Үгүй ээ, ээж. Яриа бүрийн төгсгөлд ээж нь: — Хүү минь… — Юу вэ? — Зүгээр ээ. Ээж нь чамайг санаад. Хүү инээгээд: — Би ч бас санаж байна аа. гээд утсаа тасалдаг байв. Гэвч цаг хугацаа өнгөрөх тусам утасны дуудлага цөөрөв. “Ажил ихтэй байна.” “Дараа ярья.” “Маргааш ярья.” “Ээж ээ, одоо завгүй байна.” Нэг өдөр ээж нь утсаар: — Хүү минь, энэ долоо хоногт ирэх үү? гэж асуув. — Мэдэхгүй ээ, ээж. Ажилтай байна. — За. — Яагаад? — Юу ч биш. Хэсэг чимээгүй байснаа ээж: — Чи багадаа намайг их хүлээлгэдэг байсан юм. — Яасан гэж? — Сургууль тараад найзуудтайгаа тоглочихоод намайг үүдэндээ удаан хүлээлгэдэг байж билээ. Хүү инээлээ. — Тэр чинь хүүхэд байсан шүү дээ. — Тийм ээ. Ээж нь бас инээв. — Харин одоо ээж нь чамайг хүлээдэг болсон байна. Хүү тэр үгийг нэг их тоосонгүй. — За, ээж ээ. Би ажилтай боллоо. Дараа ярья. — За, хүү минь. Утас тасарлаа. Ээж нь хэсэг утсаа ширтэж суулаа. Тэгээд аяархан: — Дараа ярья… гэж өөртөө давтав. Хэдэн сарын дараа хүү ээж рүүгээ залгахад утас нь авсангүй. Дахин залгав. Бас авсангүй. “Унтаж байгаа байх.” гэж бодоод орхив. Маргааш нь ч залгав. Хариу алга. Гурав дахь өдөр нь хөрш эмэгтэйгээс нь утас ирэв. — Хүү минь… Тэр эмэгтэйн хоолой чичирч байлаа. — Ээж чинь… Хүүгийн зүрх хүчтэй дэлсэв. — Яасан юм бэ? Нөгөө талд хэсэг чимээгүй байснаа: — Чамайг хүлээсээр байгаад… өчигдөр орой явчихлаа. Утас хүүгийн гараас унав. Тэр юу ч сонсохоо болив. Тэр шөнө хүү шууд л нутаг руугаа явлаа. Багадаа гүйж тоглодог байсан замаар машин нь давхина. Замын хажуугаар өнгөрөх мод бүр түүнд ээжийг нь сануулна. Гэртээ ороход бүх зүйл яг хэвээрээ байлаа. Ширээн дээр хоёр аяга. Нэг нь ээжийнх. Нөгөө нь хүүгийнх. Тэр аягыг ээж нь угаагаад, хүүг ирэхэд хэрэглэнэ гэж хадгалдаг байжээ. Сандлын түшлэг дээр хүүгийн багадаа өмсдөг байсан хуучин цамц өлгөөтэй байв. Хүү цамцыг тэврээд: — Ээж ээ… гэж шивнэв. Хариу байсангүй. Тэр үед хөрш эмэгтэй жижигхэн хайрцаг авчирч өглөө. — Ээж чинь үүнийг чамд үлдээсэн. Хүү хайрцгийг нээв. Дотор нь олон жижигхэн зүйл байлаа. Хүүгийн багадаа авсан анхны медаль. Сургуулийн анхны зураг. Хагарсан тоглоомын машин. Багадаа ээждээ бичиж өгсөн: “Ээждээ хайртай.” гэсэн муруйхан бичигтэй цаас. Хүү цаасыг нүүрэндээ наагаад уйлав. Харин хайрцгийн ёроолд нэг дугтуй байлаа. Дээр нь: “Хүү минь, намайг байхгүй болсон хойно уншаарай.” гэж бичжээ. Хүү дугтуйг задлав. Дотор нь ганцхан захиа байв. “Хүү минь. Чамайг энэ захиаг уншиж байгааг бодохоор ээж нь чамайг их санаж байна. Ээж нь чамаас нэг л зүйл гуйя. Намайг байхгүй болсны дараа ‘би ээж дээрээ очих ёстой байсан’ гэж өөрийгөө битгий буруутгаарай. Чи ажилтай байсан. Амьдралтай байсан. Өөрийн гэсэн мөрөөдөлтэй байсан. Ээж нь үүнийг ойлгож байсан. Харин ээж нь чамайг хүлээж суухдаа хэзээ ч ганцаардаагүй. Чи ирнэ гэж бодох бүрдээ ээж нь жаргалтай байсан юм. Гэхдээ нэг үнэнийг чамд хэлэлгүй явчихаж магадгүй гэж айж байна. Хүү минь… Чамайг ирэхийг хүлээж суусан нь ээжийн зовлон байгаагүй. Чамайг хүлээх хүн нь байсандаа ээж нь жаргалтай байсан юм. Тиймээс битгий харамсаарай. Харин чи хэзээ нэгэн цагт өөрийн хүүхэдтэй болбол… Тэр чам руу: ‘Аав аа, намайг хүлээгээрэй’ гэж хэлвэл… ‘Завтай болохоороо ир’ гэж битгий хэлээрэй. ‘За, аав нь хүлээнэ’ гэж хэлээрэй. Хүүхэд том болоод ээж ааваа орхидоггүй юм. Тэд зүгээр л… эцэг эх нь үүрд хүлээж чадна гэж эндүүрдэг юм. Ээж нь ч бас тэгж эндүүрүүлж дээ. Би чамайг хүлээнэ гэж хэлсэн. Харин хүү минь… Ээж нь үүрд хүлээж чаддаггүй юм байна. Ээждээ уучлаарай гэж битгий хэл. Харин өөрийнхөө хүүхдийг чанга тэврээрэй. Тэгвэл ээжийн чинь амьдрал талаар өнгөрөөгүй гэсэн үг.” Хүү захиаг уншаад хэсэг хөдөлсөнгүй. Дараа нь цонхны дэргэдэх сандал дээр суув. Тэр сандал дээр ээж нь сүүлийн саруудыг өнгөрөөжээ. Цонхны цаана харанхуй гудамж. Гудамжны үзүүрт хүүгийн багадаа сургууль руугаа явдаг зам харагдана. Хүү нулимсаа арчаад: — Ээж ээ… гэв. — Би ирчихлээ. Өрөө нам гүм. — Ээж ээ, би ирчихлээ шүү. Хариу байсангүй. Хүү ээжийнхээ сандлыг тэвэрч аваад хүүхэд шиг чангаар уйлав. Тэр шөнө анх удаа хүү нэг аймшигтай үнэнийг ойлгожээ. Хүнийг хамгийн ихээр өвтгөдөг зүйл нь хайртай хүнээ алдсан явдал биш. Харин “дараа амжина” гэж бодож явсаар, тэр “дараа” нь хэзээ ч ирэхгүй болдог явдал юм. Хэдэн жилийн дараа. Хүү өөрөө аав болжээ. Нэг орой бяцхан охин нь хаалганы дэргэдээс: — Аав аа, би маргааш сургуулийнхаа тоглолтод орно. Та заавал ирээрэй. гэв. Хүү ажлынхаа компьютерыг харав. Тэр өдөр маш чухал уулзалттай байлаа. Тэр хэсэг дуугүй сууснаа охин руугаа харав. Тэгээд инээмсэглээд: — За, аав нь хүлээнэ. Охин баярлан гүйж ирээд аавыгаа тэврэв. Хүү охиноо чанга тэврэхдээ нүдээ анив. Тэр мөчид ээжийнх нь үнэр хүртэл санагдав. Тэгээд чихэнд нь олон жилийн өмнөх нэгэн хоолой аяархан сонсогдох шиг болов. “Хүү минь… ээж нь чамайг хүлээнэ.” Хүү нулимсаа нууж чадсангүй. Учир нь тэр ээжийгээ буцааж авч чадахгүй. Гэхдээ ээжийнхээ түүнд үлдээсэн хамгийн сүүлчийн хичээлийгөөрийн хүүхдэдээ өвлүүлж чадна. Тэр орой хүү охиноо унтуулчхаад цонхны дэргэд хэсэг зогсов. Тэгээд тэнгэр өөд харан: — Ээж ээ… гэж шивнэв. — Би одоо ойлголоо. Салхи зөөлөн үлээв. Хүү инээмсэглэн нулимсаа арчив. Зарим ээж хүүхдээ насан туршдаа хүлээдэг.Зарим хүүхэд ээжийгээ насан туршдаа санаж явдаг.Харин хамгийн харамсалтай нь —тэдний аль аль нь “нэг өдөр” гэж боддог. Гэтэл амьдралд хамгийн үнэтэй үг бол “дараа” биш. “Одоо.” Одоо оч.Одоо тэвэр.Одоо “хайртай” гэж хэл.* Учир нь хаалга нэг л өдөр хаагдахадтэр хаалганы цааначамайг хүлээх хүн байхгүй болж мэднэ.